سال حمايت از كالای ايرانی
سه شنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۷ EN

برنامه ریزی

رتبه نخست درتنوع دهی به  قراردادهای نفتی

میرکاوه موسوی حسینی – مدیربرنامه ریزی تلفیقی و کنترل طرح ها

تعامل شرکت‌‌های بزرگ نفتی با کشورهای دارای منابع نفت و گاز، در قالب قراردادهای مختلفی انجام می‌پذیرد. با عنایت به این که نوع قراردادها در میزان و کیفیت انتقال تکنولوژی تأثیر بسزایی دارد، محدودیت‌ قوانین جاری از جمله قانون اساسی، قانون بودجه و الزامات مجلس برای سرمایه‌گذاری خارجی در کشور، در بخش نفت و گاز سبب شده است تا راه‌های جذب منابع مالی و انتقال تکنولوژی به شیوه‌های خاص از قراردادهای توسعه نفت محدود شود. یکی از شاخص‌ترین گونه‌های قابل قبول مراجع قانونگذار کشور، قراردادهای خرید خدمات پیمانکاری توأم با تامین منابع مالی، موسوم به « بیع‌متقابل» است.
قراردادهای بیع‌متقابل جزو قرارداد‌های خرید خدمت محسوب می شود که شرکت سرمایه‌گذار خارجی کلیه وجوه سرمایه‌گذاری و همچنین نصب تجهیزات و راه‌اندازی و انتقال تکنولوژی را به همراه ریسک مربوطه برعهده می‌گیرد و پس از راه‌اندازی، به کشور میزبان واگذار می‌کند. بازگشت سرمایه و همچنین سود سرمایه‌ از طریق فروش محصولات به دست می‌آید.
این نوع قرارداد در کشورهایی که قوانین آنها هرگونه مالکیت بخش‌خصوصی یا خارجی را در صنعت نفت منتفی می‌‌دانند، مورد استفاده قرار می‌گیرد. شرکت مهندسی و توسعه نفت نیز یکی از شرکت های تابعه  شرکت ملی نفت ایران است که این نوع قرارداد ها را در دستور کار خود قرار داده است.

قراردادهای جدید

با توجه به میزان فعلی نفت خام کشور، افزایش تولیدی که شرکت مهندسی و نفت پیش بینی کرده است حدود یک میلیون و پانصد هزار بشکه نفت خام در روز است که با توجه به تولید نفت خام کشور میزان اهمیت این افزایش تولید کاملاً مشخص است. رسیدن به این رقم مستلزم بهره گیری از ابزارهای متفاوت است. یکی از این ابزارها تامین منابع مالی است که بخش از آن از طریق منابع داخلی صورت می گیرد. در طرح توسعه میدان نفتی آزادگان جنوبی حدود ۶ میلیارد دلار هزینه سرمایه گذاری شده که بخش عمده آن توسط طرف خارجی تامین می شود.قراردادهای جدید((EPCF نیز از سوی شرکت  در دست اجراست که می تواند راهکارهای خوبی برای تامین منابع مالی فراهم کند.

یکی دیگر از این ابزارها همکاری نزدیک مدیریت های مربوط به پروژه هاست. (اعم از داخل و خارج شرکت) چرا که در قراردادهای جدیدی که منعقد می شود خلا یک دستور العمل مدون دیده می شود و حتی در برخی مواقع احساس می شود نمایندگان مجلس باید با بازنگری در قانون، مسیر را برای جذب سرمایه باز کنند. شرکت متن نمی تواند به خودی خود در این باره قدم بردارد و باید حمایت ها افزایش یابد.

هم اکنون بانک ها در حال ورود به نفت هستند که با آشنایی با ظرفیت های صنعت نفت، از تمایل خاصی برای سرمایه گذاری برخوردار شده اند. صنعت نفت باید طوری عمل کند که جاذبه برای سرمایه گذاری بیشتر شود زیرا توسعه میدان ها دارای ریسک است که در قرار داد های بیع متقابل این ریسک به عهده پیمانکار می باشد. وجود این ریسک باعث شده است سرمایه گذاران داخلی رغبت زیادی برای ورود به نفت از خود نشان ندهند که باید در این مورد تمهیدات لازم اتخاذ شود. توانمندی شرکتهای فعال در عرصه نفتی کشور زمانی  قابل ارزیابی و ارزش‌گذاری است که بتوانیم برای آنها فضای رقابتی با تأکید بر دانش روز تعریف کنیم.

در صورتی که قادر به تبیین ساختاری رقابتی برای شرکت‌های داخلی باشیم می توانیم در بازشناسی کاستی ها ونقیصه‌های پیش‌روی صنعت نفت و گاز کوشاتر باشیم و مطابق با نیازهای مجموعه گام برداریم اما ورود به این عرصه نیازمند تثبیت جایگاه‌ شرکت‌های داخلی در بخش نفتی کشور و قبول ریسک‌های بزرگ‌تر توسط دولت است. در این صورت است که شرکت های داخلی رغبت زیادی به سرمایه گذاری در این صنعت پیدا می کنند. اگر منابع مالی پروژه ها تامین شود جهش بزرگی در تولید نفت خواهیم داشت. مدیریت شرکت به جد در حال پیگیری منابع مالی است چرا که اگر نیاز مالی پیمانکاران تامین نشود با مشکل جدی مواجه خواهیم بود.

همه چیز پول نیست

گرچه تامین منابع مالی در پشیبرد یک پروژه رکن اساسی است، اما نباید از یاد برد که تخصص و توان لازم پیمانکاران از جمله عواملی است که در یک پروژه باید به آن توجه کرد. هرچه که کیفیت کار پیمانکار بالاتر باشد تاخیرها نیز کاهش یافته و پروژه با کیفیت بالا تر و زیان کمتر تحویل کارفرما می شود. در برخی از پروژه ها عوامل بیرونی هستند که موجب می شوند پروژه در موعد مقرر خود به بهره برداری نرسد اگر ارزیابی توان پیمانکاران از لحاظ مالی و فنی به صورت اصولی و همه جانبه انجام شود از تاخیر پروژه ها جلوگیری خواهد شد. اگر نتایج این بررسی ها به شرکت های کارفرما اعلام شود مشخص خواهد شد که یک شرکت پیمانکار قابلیت اجرای چند پروژه وبا چه حجمی را دارد و در چه پروژه هایی می تواندبیشترین بازدهی با کمترین تاخیر راداشته باشد.  متاسفانه در برخی پروژه ها مشاهده شده که پیمانکاری با قیمت پایین تر نسبت به دیگر شرکت ها در مناقصه برنده می شود و کارفرما نیز ناچار است طبق قانون پروژه را به او بسپارد اما در عمل پیمانکار در میانه راه نشان می دهد که دیگر قادر به ادامه مسیر نیست. این کارفرما ها هستند که در این میان متضرر می شوند. با آسیب شناسی دقیقی از این گونه موارد باید آیین نامه هایی تعریف و اجرا شود تا این گونه موارد دراجرای پروژه ها دیده نشود.

سهم ایرانی

صنعت نفت ایران با عمر صد ساله خود و سی ساله پس از انقلاب تجارب و دانش فراوانی کسب کرده است و به نیروی انسانی مجرب و متخصص دست یافته است که از این میان می توان به توانایی تولید و به کارگیری تجهیزات و تکنولوژی‌های مورد نیاز جهت اکتشاف،حفاری، توسعه و تولید نفت اشاره کرد.

برهمین  اساس وزارت نفت  تکلیف کرده است که سهم ایرانی در طرح های بیع متقابل حداقل باید ۵۱ درصد باشد. این مهم  موجب می شود پیمانکاران داخلی توانمند شده و اشتغالزایی که از اهداف مهم دولت است محقق شود. به این موارد باید انتقال تکنولوژی ها را نیز اضافه کرد.

تطبیق کامل

یکی از شاخص های مورد تاکید مدیریت  شرکت، مقایسه هزینه های انجام شده با پیشرفت طرح می باشد که در این باره بررسی های دقیقی صورت می گیرد.

در حال حاضرشرکت‌های نفتی خارجی، صنعت نفت ایران را عرصه‌ مناسبی برای ارتقای جایگاه خود در عرصه رقابت جهانی می بینند. این موضوع فرصت بسیار مناسبی را در اختیار شرکت ملی نفت قرار داده است تا ضمن امکان سنجی توانائی های این شرکت ها و با آگاهی جامع و کامل از خواسته ها و نیازهای تکنولوژیک خود در مذاکره با پیمانکاران، فرآیند انتقال تکنولوژی و سرمایه را به صورت موثر و مفیدی ساماندهی و راهبری کند.

شرکت‌ مهندسی و توسعه نفت (متن) با توجه به قراردادهایی که با شرکت‌های خارجی دارد، در زمینه انتقال تکنولوژی های روز نقش بسزایی داشته است.

موسوی با تأکید بر این‌که تحریم‌های جهانی علیه جمهوری اسلامی ایران راه به جایی نخواهد برد، بیان کرد: راهکار مقابله با تحریم‌ها در حوزه نفت و انرژی جذب نیروهای متخصص، انتقال تکنولوژی‌های روز دنیا وحمایت از شرکت های پیمانکاری داخلی است.

وی گفت:با عنایت به اینکه سال ۱۳۹۰، سال جهاد اقتصادی نامگذاری شده است ،در کنار تامین منابع مالی مورد نیاز طرح ها، با توسعه دانش و تکنولوژی در کلیه زمینه های سطح الارضی وتحت الارضی می توان به افزایش تولید بیشتر دست یافت.

دیدگاه‌ ها

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. گزینه‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۰ساعت: ۲۱:۵۰۳۳۳ بازدید