سال حمايت از كالای ايرانی
سه شنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۷ EN

پژوهش

توسعه مبتنی بر خلاقیت

دکتر حجت نوروزی – رئیس امور پژوهش و توسعه

پژوهش، خلاقیت و نوآوری، اساسی ترین نیاز یک جامعه برای رسیدن به پیشرفت، توسعه، رفاه اجتماعی و استقلال واقعی است. به همین منظور سرمایه گذاری در این امر و هماهنگ کردن آن با نیازهای یک کشور، گذرگاه اصلی توسعه پایدار و محور توسعه است. در واقع پژوهش جستجوی نظام مند برای دریافت راز و رمز پدیده هاست. درباره اهمیت تحقیق و توسعه همین بس که امروزه، میزان سرمایه گذاری در این امر مهمترین شاخص توسعه یافتگی جوامع برای رسیدن به جامعه دانایی محور است.

در جهت ترویج، گسترش و نهادینه کردن امر پژوهش در صنعت نفت و ارتقای سطح دانش فنی، نظام پژوهش و توسعه طی مصوبه ۲۸ تیر ماه سال ۱۳۸۱ شورای معاونین در شرکت مهندسی و توسعه نفت شکل گرفت. این واحد با توجه به امر زیربنایی پژوهش، ایجاد تعامل سازنده با مراکز تحقیقاتی و پاسخگویی به نیازهای تحقیقاتی صنعت نفت، پروژه های خود را در راستای حل معضلات و مشکلات طرح ها و مدیریت های ستادی بر مبنای استفاده از توان تخصصی مراکز تحقیقاتی و در چارچوب طرح های تحقیقاتی بنیادین، توسعه ای و کاربردی با محورهای ژئوفیزیک، زمین شناسی و حفاری، مهندسی مخازن، ژئوفیزیک و ازدیاد برداشت، مهندسی بهره برداری و تاسیسات سطح الارضی، ساخت نرم افزارهای تخصصی و پایگاه های اطلاعاتی مورد نیاز، مدیریت مهندسی و ساختمان و مدیریت، برنامه ریزی و کنترل پروژه، امور حقوقی و قراردادی، بازرگانی، امور اداری و تامین نیروی انسانی و آموزش تعریف، طبقه بندی و اجرا کرده است.

برای حل مسائل و مشکلات طرح های توسعه میدان های نفت و گاز که در محدوده فعالیت های معمول قابل حل و فصل نباشند، در محدوده کاری پژوهش و توسعه قرار می گیرند. واحد پژوهش و توسعه شرکت مهندسی و توسعه نفت (متن) با تشکیل ۷ کمیته تخصصی در زمینه های مهندسی مخازن، علوم زمین شناسی شامل زمین شناسی، ژئوفیزیک و حفاری، بهره برداری و فرآورش، انتقال فناوری، مهندسی ساختمان، برنامه ریزی و کنترل پروژه و پایان نامه های فارغ التحصیلی موفق به جذب بیش از ۴۵ نفر از متخصصان رسمی صنعت نفت و بیش از ۸ مشاور رسمی دانشگاهی شده است.

//حمایت از پروژه های دانشجویی

این واحد موفق شده در طول مدت فعالیت خود، حدود ۳۹ میلیارد ریال بودجه بابت تعهد پروژه های پژوهشی و دانشگاهی برنامه ریزی و جذب نماید. تعداد کل پروژه های پژوهشی انجام شده در این واحد ۵۸ مورد بوده که از این تعداد ۴ پروژه در حال اجرا هستند.

تعداد ۱۷۶ پروژه حمایت از پایان نامه فارغ التحصیلی کارشناسی ارشد و دکترا با دانشگاه های مختلف تحت حمایت این واحد قرار گرفته که ۳۰ پروژه از این تعداد در حال اجرا است که از این تعداد ۲۸ مورد مربوط به کارشناسی ارشد و ۲ مورد مربوط به مقطع دکتراست. از این ۳۰ پایان نامه تاکنون ۱۵ مقاله با شاخص ISI ارائه شده که در تحکیم جایگاه پژوهش و فناوری شرکت نقش بسزایی داشته است. کمک هزینه شرکت متن برای پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد ۳ میلیون تومان و برای مقطع دکترا ۵ میلیون تومان پیش بینی شده است.

//توجه به اثربخشی تحقیقات دانشگاهی

تا قبل از سال ۸۸ با پایان نامه های دانشجویی به شکل کاملا معمولی برخورد می شد و اثربخشی چندانی برای شرکت در پی نداشتند. به همین دلیل شکل قرارداد این حمایت ها مورد بازبینی قرار گرفت و ۱۱ بند به آن اضافه شد. با تصویب این بندها، فقط از عناوینی حمایت می شود که نه تنها برای شرکت بهره وری به همراه داشته باشند؛ بلکه نتایج آن را بتوان در نشریات ISI منتشر کرد.این معیار شاخص مناسبی برای ارزیابی نتایج کار پروژه های انجام شده است.

با وجودی که تنها ۶ نفر در چارت سازمانی واحد پژوهش و توسعه شرکت مهندسی و توسعه نفت قرار دارند، امکان استفاده از نظرات همه کارشناسان شرکت متن در این واحد وجود دارد. با استفاده از این کارشناسان، این واحد توانسته با چاپ و انتشار ۱۱۲ عنوان کتاب و جزوه فنی و ۸۵ مورد مقالات علمی در نشریات رسمی داخلی و خارجی کمک شایانی به دانش بالادستی صنعت نفت ارائه دهد.

//تغییر مسیر کارهای پژوهشی در متن

در سال ۸۸ شرایط موجود در واحد پژوهش و توسعه مورد بازبینی قرار گرفت و با توجه به اینکه برنامه مشخصی برای ادامه فعالیت در این واحد تدوین نشده بود و همچنین با توجه به اهمیت شرکت متن در توسعه میادین نفتی و گازی، تصمیم بر آن شد تا چنان برنامه ریزی شود تا واحد پژوهش و توسعه این شرکت نقش  فعال تر و راهبردی تر ایفا کند. بدین منظور تمرکز این واحد بر ساماندهی ساختار و فناوری در شرکت متن و شرکت ملی نفت ایران قرار گرفت که نتیجه این فعالیت ها، طراحی ساختار این فرایند بود که برای اولین بار انتقال فناوری در حوزه بالادستی شرکت ملی نفت ایران، طراحی و تدوین شده است.

تمام تلاش واحد پژوهش و توسعه شرکت متن بر این است تا پروژه های کاربردی در این واحد تعریف شوند و برای کارهای توسعه ای شرکت اثربخش باشند. به همین دلیل برنامه های توسعه میدان های واگذار شده به این شرکت تحلیل شدند تا ضمن بررسی نقاط قوت و ضعف آن ها، حوزه های ابهام این طرح ها نیز مشخص شده و  امیدواریم تا با پیگیری کار بتوانیم نتایج کاربردی امیدبخشی را جهت رفع معضلات موجود انجام دهیم.

پدیدار شدن انواع تکنولوژی ها در سال های اخیر نشان دهنده توجه روزافزون پژوهشگران و صنعتگران به توسعه این امر به عنوان مهم ترین عامل گذر از صنایع تولیدمحور به صنایع دانش محور است. در فرایند دانش انتقال تکنولوژی، مراکز علمی، پژوهشی و تحقیقاتی، بخشی از سیستم انتقال تکنولوژی به شمار می روند. در این زمینه، با کارهایی که در شرکت متن انجام شده، پیمانکار موظف است با تشخیص، تدوین و آموزش تکنولوژی داخلی و خارجی، احتیاج ها و مشکلات کارفرما را برطرف سازد.

همچنین پیمانکار موظف به ارائه راهکارهایی است که در قالب آن، فرایند دانش انتقال تکنولوژی طراحی و اجرا شود تا در نهایت یک الگوی مناسب برای ساماندهی این فرایند با استفاده حداکثری از توان علمی و فنی دانشگاه ها و پژوهشگاه ها ایجاد شود.

این فرآیند باید توسط امور پژوهش و فناوری شرکت ملی نفت ( چهار شرکت اصلی زیر مجموعه وزارت نفت) باید تدوین و راهبری شود تا فرآیند شناخت تکنولوژی مرحله انتقال و تثبیت موفق آن در مراکز ذیصلاح داخلی با موفقیت صورت پذیرد.

یکی از راهکار موجود برای نیل به این هدف بزرگ به نظر مفید می رسد، تعریف و اجرای پروژه های پژوهش مشترک بین پیمانکار و مراکز تحقیقاتی مورد تایید کارفرما می باشد که این مهم در شرکت ملی نفت ایران بر عهده پژوهش و فناوری است.

بهترین و مناسب ترین نوع همکاری در جهت ارتقای علمی و فنی در طراحی و اجرای پروژه های علمی و پژوهشی در فرایند دانش انتقال تکنولوژی، همکاری مشترک با مراکز علمی و تحقیقاتی داخلی و خارجی است که موجبات حمایت و پشتیبانی کارفرما توسط پیمانکار به علت قرارداد منعقدشده می شود.در این زمینه  قراردادها باید در قالب همکاری مشترک با در نظر گرفتن تمام جزئیات عناوین پژوهشی، شرح کار فعالیت ها، اهداف کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت به طور کامل و واضح تعریف، تدوین و اجرا شود.

.در این زمینه  پیمانکار موظف به ارائه برنامه ای  معین و مشخص برای انتقال دانش تکنولوژی مستمر و پیوسته است و هر پیشرفتی که در طراحی و ساخت توسط پیمانکار به دست می آید، باید در اسرع وقت به اطلاع کارفرما رسید و  مستندسازی دقیق و مبسوط در این رابطه صورت پذیرد.

همچنین پیمانکار موظف است تمامی مطالعات تحقیقاتی و فعالیت های آزمایشگاهی را در قالب یک برنامه زمان بندی مدون و مستمر و با نظارت دقیق واحد پژوهشی کارفرما  طراحی و پیاده سازی نماید. پیمانکار باید دسته بندی و اولویت بندی امور را بر اساس کمبود امکانات آزمایشگاهی و فعالیت های مطالعاتی که امکان انجام آنها در کشور وجود ندارد، ساماندهی نماید. همچنین لازم است پیمانکار برنامه هایی را که در آن فرآیند، مطالعات و آزمایش های مورد نظر را در مراکز تحقیقاتی و پژوهشی مطرح دنیا با نظارت و حضور کارشناسان کار فرما انجام می شود، ارائه کند.

دیدگاه‌ ها

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. گزینه‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۰ساعت: ۲۱:۴۸۷۳۶ بازدید