سال حمايت از كالای ايرانی
جمعه ۳۰ شهریور ۱۳۹۷ EN

نفت، هفته دولت و مرور رویدادهای یکساله

آغاز فرآیند اجرایی طرح نگهداشت و افزایش تولید نفت را شاید بتوان بهترین رویداد یک سال اخیر شرکت ملی نفت ایران برشمرد؛ طرحی که اگرچه در روزهای غیرتحریمی تدوین شد، اما با آغاز دوباره تحریم‎های آمریکا علیه ایران، به برگ برنده صنعت نفت بدل شده است؛ طرحی با الفبای رونق‎بخشی به کسب‎وکار داخل کشور.

نخستین بار در کنگره نفت و نیروی پارسال بود که بیژن زنگنه، وزیر نفت از تدوین این طرح خبر داد و با تاکید بر این‎که برای اجرای این طرح فقط از شرکت‌های داخلی دعوت می‌کنیم، گفت: «بخش مهمی از این طرح مربوط به ترمیم چاه‌ها و بخشی دیگر حفر چاه‎های جدید و رفع تنگناها در بخش روسطحی و بهره‎برداری است که در میدان‌هایی از مناطق نفت‌خیز جنوب‌، مناطق مرکزی و فلات قاره اجرا می‎شود.»

این طرح با اعتبار بیش از ۶ میلیارد دلار در قالب ۳۴ بسته کاری تعریف شده و مناقصه‌های آن در حال برگزاری است. ۱۷ شرکت اکتشاف و تولید ایرانی برای حضور در این مناقصه‌ها دعوت شده‎اند؛ ۱۳ شرکت حفاری نیز از سوی معاونت مهندسی، پژوهش و فناوری وزارت نفت احراز صلاحیت شده‎اند که می‎توانند در این مناقصات حضور یابند و نام شرکت‎های پیمانکار EPC رتبه یک نفت و گاز را نیز باید به فهرست دعوت‎شدگان به مناقصه اضافه کرد.

به گفته غلامرضا منوچهری، معاون توسعه و مهندسی شرکت ملی نفت ایران، با اجرای این بسته‎های کاری که به‌طور کامل قرار است با اتکا به توانمندی‎های داخلی پیش رود، صنعت پیمانکاری کشور در بخش نفت به حرکت درمی‎آید؛ دکل‎های دریایی و خشکی موجود به کار گرفته می‎شوند و شاهد اشتغال‌زایی قابل توجهی نیز خواهیم بود.

منوچهری در تشریح الزام به‌کارگیری تجهیزات ساخت داخل در این طرح می‎گوید: «به‌طور میانگین حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد پروژه‎ها به بخش تامین تجهیزات مربوط می‎شود که با تاکید وزیر نفت، استفاده از تجهیزات ساخت داخل الزامی است. به این منظور، به همت معاونت مهندسی، پژوهش و فناوری وزارت نفت فهرستی از تجهیزاتی که در داخل کشور ساخته می‎شود تهیه و به قراردادهای نگهداشت و افزایش تولید ضمیمه شده است، بنابراین جز در ۲ مورد استثنا، به هیچ عنوان واردات کالاهای مورد نیاز طرح مجاز نیست. این موارد هم شامل کالاهایی می‎شود که یا به هیچ‌وجه در ایران ساخته نمی‎شود یا به‎طور محدود ساخته می‎شود و حجم تولید داخلی آن، جوابگوی نیازهای صنعت نفت نیست.»

طعم این رویکرد داخلی، وقتی شیرین‎تر می‎شود که برآوردها نشان می‎دهد بیش از ۵۰ درصد تجهیزات مورد نیاز در این بسته‎های کاری از طریق سازندگان داخلی فعال در استان خوزستان تامین خواهد شد و بی‎شک مایه دلگرمی فعالان اقتصادی این استان می‎شود.

ابلاغیه اخیر وزیر نفت مبنی بر ممنوعیت خرید ۸۴ قلم کالا و تجهیز نفتی مشابه تولید داخل هم رویداد خوب دیگری بود که حجت را بر پیمانکاران طرف قرارداد با نفت تمام و مسیر خرید خارجی کالاهای تولید داخل را ناهموار کرد.

بسته‎های کاری عنوان شده در قالب قراردادهای EPC اجرایی و با تکیه بر ماده ۱۲ قانون رفع موانع تولید رقابت‎پذیر، بازپرداخت آن از محل عواید میدان تامین خواهد شد. پیش‎بینی می‎شود با اجرای کامل این طرح، بیش از ۴۰۰ هزار بشکه نفت به ظرفیت تولید روزانه کشور اضافه ‎شود؛ البته برای نفت به‌ویژه در این برهه زمانی، اولویت نخست افزایش تولید نیست، بلکه رونق‎بخشی به صنعت ساخت تجهیزات نفتی، بخش پیمانکاری نفت و شرکت‎های خدمات حفاری است.

محمد مصطفوی، مدیر سرمایه‎گذاری و کسب‎وکار شرکت ملی نفت ایران در این باره می‎گوید: «ظرفیت پیمانکاری صنعت نفت در طول سال‌ها شکل گرفته و باید قدر این ظرفیت را دانست و از آن صیانت کرد. همانقدر که حفظ ظرفیت تولید اهمیت دارد، حفظ توان و ظرفیت بخش پیمانکاری صنعت نفت هم حائز اهمیت است و اجرای این بسته‎های سی‌وچهارگانه، دقیقا با همین هدف در دستور کار قرار گرفته. البته آن روی سکه را هم باید در نظر داشت؛ احتمالا پیمانکاران به دلیل نرخ ارز، افزایش هزینه‎های کار و دیگر مشکلاتی که امروز گریبانگیر اقتصاد شده، تحت فشار قرار می‎گیرند و این موضوع، اجرای طرح‎ها را با چالش‎هایی مواجه می‎کند، اما شرکت ملی نفت ایران پای این طرح‎ها ایستاده و مصمم است با اجرای آنها رونق به بخش پیمانکاری صنعت نفت برگردد.»
وی معتقد است برخلاف خواست آمریکا، حجم فعالیت‎های بالادستی صنعت نفت کشور افزایش می‎یابد.

تولید، توسعه، پژوهش

گذشته از آن‌که در چهار ماه ابتدای امسال، فروش نفت و درآمدهای حاصل از آن نسبت به مدت مشابه سال ۹۶ رشد قابل توجهی را تجربه کرد و با افزایش ظرفیت تولید در پالایشگاه ستاره خلیج فارس، مصرف داخلی میعانات گازی فزونی یافت، در حوزه تولید هم روند خوبی حاکم بوده است. در یک سال اخیر مناطق نفت‎خیز جنوب همچنان بار اصلی تولید نفت را بر دوش کشیده، شرکت نفت مناطق مرکزی ایران با تمهیدات موثر در نگهداشت تولید نفت و گاز میدان‌های تحت نظارت خود موفق عمل کرده و دو منطقه عملیاتی اولویت‎دار شرکت ملی نفت ایران یعنی غرب کارون و پارس جنوبی به حرکت خود در مسیر توسعه ادامه داده‎اند.

از ابتدای امسال تاکنون، پارس جنوبی شاهد نصب نخستین سکوی فازهای ۲۲ تا ۲۴ و آغاز تزریق گاز پالایشگاه این فازها به شبکه سراسری، همچنین تزریق گاز فاز ۱۳ به شبکه و آغاز تولید گاز از دریا در فاز ۱۴ بوده و برآوردها حاکی است با ادامه فعالیت‎های توسعه‎ای در این میدان گازی و تکمیل فازهای ۱۳، ۲۲ تا ۲۴ و بخش دریایی فاز ۱۴ تا پایان سال، حدود ۱۰۰ میلیون متر مکعب به تولید روزانه گاز در پارس جنوبی افزوده شود.

در غرب کارون هم با تداوم روند توسعه، تولید روزانه از میدان‌های مشترک یادآوران، آزادگان و یاران به بیش از ۳۰۰ هزار بشکه در روز بالغ شده است. میدان مشترک یاران جنوبی در پاییز ۹۶ به تولید رسید؛ افزایش ظرفیت تولید در میدان آزادگان جنوبی در یک سال اخیر با جدیت ادامه یافته و نخستین پمپ درون‎چاهی منطقه عملیاتی غرب کارون هم با هدف افزایش تولید در میدان یاران شمالی نصب شده است. همچنین نام میدان آزادگان شمالی به عنوان نخستین میدانی که بهره‎برداری آن واگذار شده، مطرح است. شرکت مهندسی و توسعه نفت اعلام کرده ظرفیت تولید نفت غرب کارون تا پایان سال به مرز ۴۰۰ هزار بشکه در روز خواهد رسید.

در تبیین دستاوردهای یک‌سال اخیر شرکت ملی نفت ایران، امضای ۲ قرارداد در قالب قراردادهای جدید نفتی قابل اغماض نیست؛ قراردادهایی که در آخرین روزهای سال ۹۶ امضا و به واسطه آن، تکلیف توسعه چهار میدان آبان، پایدار غرب، سپهر و جفیر مشخص شد.

قرارداد توسعه میدان‎های آبان و پایدار غرب بین شرکت ملی نفت ایران و شرکت‎های زاروبژنفت روسیه و انرژی‎دانا و قرارداد توسعه میدان‎های سپهر و جفیر بین شرکت ملی نفت ایران و شرکت گسترش انرژی پاسارگاد امضا شد تا تعداد قراردادهای امضا شده در چارچوب الگوی جدید قراردادهای نفتی در مجموع به سه قرارداد برسد. نخستین قرارداد جدید نفتی، سال گذشته برای توسعه فاز ۱۱ پارس جنوبی بین شرکت ملی نفت ایران و کنسرسیومی متشکل از توتال فرانسه، شاخه بین‌المللی شرکت ملی نفت چین (سی‎ان‎پی‎سی) و پتروپارس ایران امضا شده بود که باوجود خروج توتال از این قرارداد، فعالیت‎های تعریف شده در حال پیشرفت است و کار با جدیت ادامه دارد.

اما شرکت ملی نفت ایران در حوزه‎ پژوهشی نیز قراردادهایی امضا کرد؛ پنج قرارداد اکتشافی با پنج دانشگاه منتخب کشور با هدف توسعه زیرساخت‎های علمی و فناوری در کشف منابع هیدروکربوری.

شرکت ملی نفت ایران که در سال ۹۳ با امضای ۹ قرارداد توسعه فناورانه با دانشگاه‎ها و مراکز تحقیقاتی برتر کشور، پیشتاز برقراری ارتباط بین صنعت نفت و دانشگاه شده بود، در ادامه این رویه، باز هم پای قراردادهای پژوهشی را امضا کرد و با دانشگاه‎های شهید بهشتی، فردوسی مشهد، خوارزمی، صنعتی شاهرود و شهید چمران اهواز طرف قرارداد شد. قراردادهایی که مدت زمان اجرای هر یک از آنها ۱۰ سال خواهد بود و اعتبار در نظر گرفته شده برای اجرای همه پنج طرح پژوهشی در فاز نخست، ۱,۵ میلیون یورو و حدود ۳ میلیارد تومان اعلام شده است.

در یک‌سال گذشته، شرکت ملی نفت ایران در جمع‎آوری گازهای همراه نفت هم کارنامه خوبی برجای گذاشت. این شرکت قرارداد پروژه بازیافت و مصرف گاز مشعل پالایشگاه دوم پارس جنوبی (فازهای ٢ و ٣) را با کنسرسیومی فرانسوی-ایرانی و قرارداد جمع‌آوری گازهای فلر برای تولید برق و نوسازی تجهیزات نفت و گاز را با شرکت آنسالدو ایتالیا امضا کرد. با امضای قراردادی، تکلیف تکمیل طرح NGL خارک را مشخص کرد، مجتمع فرآورش گاز هنگام را تکمیل کرد و به بهره‎برداری رساند و راه‎اندازی ایستگاه جمع‎آوری گازهای مشعل پارسی را به عنوان نخستین طرح جمع‎آوری گازهای همراه نفت که به همت بخش خصوصی به ثمر نشسته است، به نظاره نشست. افزون بر این اقدام‌ها، برنامه‎های دیگری نیز در زمینه نوفلرینگ در دستور کار شرکت ملی نفت قرار دارد که این شرکت امیدوار است با اجرای این برنامه‎ها، منطقه شرق رودخانه کارون در آینده‎ای نزدیک با آلایندگی‎های ناشی از فلرینگ خداحافظی کند و این پروسه به تدریج به کل استان خوزستان تعمیم می‎یابد.

امضای سند همکاری ایران و آذربایجان برای برداشت مشترک از منابع هیدروکربوری در خزر، بومی‎سازی و نصب نخستین پمپ درون‎چاهی میله‎ای مکشی ساخت داخل (SRP) در چاه آبتیمور، امضای موافقتنامه توسعه میدان کرنج بین شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب و کنسرسیوم پرگس، صادرات نخستین محموله نفت خام پارس از منطقه بهرگان، ایفای مسئولیت‎های اجتماعی و … را نیز می‎توان در فهرست رویدادهای یک سال اخیر شرکت ملی نفت ایران درج کرد. البته تلخ و شیرین‎ها در نفت بسیارند و چه بسیار حوادث تلخی بسان حادثه رگ‎سفید که آن هم به همت و پایمردی نفتی‎ها با ثبت لحظه‎هایی سرشار از ایثار و مردانگی مُهر پایان می‎خورد.

شانا

دیدگاه‌ ها

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. گزینه‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

۶ شهریور ۱۳۹۷ساعت: ۱۵:۳۱۷۹۸ بازدید